اتحادیه مرکزی، شبکه‌ای گسترده شامل بیش از ۱,۵۸۲ شرکت تعاونی تولید روستایی، ۳۱ اتحادیه استانی و ۳۷ اتحادیه شهرستانی را تحت پوشش دارد. این شبکه در بیش از ۶,۳۰۰ روستا و در سطحی بالغ بر ۴ میلیون هکتار از اراضی کشاورزی در تمامی استان‌های کشور فعالیت می‌کند. این ساختار بزرگ، بیش از ۵۲۲ هزار بهره‌بردار را به طور مستقیم در زنجیره تولید، توزیع و توسعه کشاورزی مشارکت داده است.

اتحادیه مرکزی به عنوان یکی از بازوهای اجرایی کلیدی وزارت جهاد کشاورزی در بخش تولید و صنایع تبدیلی و تکمیلی ایفای نقش می‌کند.

تعاونی تولید روستایی در ایران چیست؟

تعاونی تولید روستایی (Rural Production Cooperative)، تشکلی مردمی متشکل از ساکنان یک یا چند روستا است که با اهداف راهبردی زیر فعالیت می‌کند:

• مدیریت مشترک منابع کشاورزی و آب
• ارتقای بازدهی تولید و بهبود شرایط اقتصادی کشاورزان
• ایجاد اشتغال پایدار و توسعه همه‌جانبه روستایی

این تعاونی‌ها به طور تخصصی در حوزه‌های زراعت، باغداری، دامداری، صنایع تبدیلی کوچک، سیستم‌های نوین آبیاری و خدمات فنی و مکانیزاسیون فعالیت دارند.

ویژگی‌ها و توانمندی‌های شبکه تعاونی‌ها:

این شبکه به عنوان یکی از ارکان اصلی بخش تعاون ایران، تحت نظارت سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران و در تعامل نزدیک با وزارت جهاد کشاورزی عمل می‌کند. مهم‌ترین ویژگی‌های این شبکه عبارتند از:

• پوشش سراسری: فعالیت در تمامی استان‌های کشور.
• اتصال مستقیم: دسترسی بی‌واسطه به تولیدکنندگان واقعی در دورترین نقاط روستایی.
• اجرای طرح‌های ملی: توانایی اجرای هم‌زمان پروژه‌های حاکمیتی در مقیاس وسیع.
• حمایت و خودگردانی: تقویت بنیه مالی تشکل‌ها از طریق ایجاد صندوق‌های اعتباری.
• توسعه بازار: بازاریابی و بازاررسانی حرفه‌ای محصولات کشاورزی تولیدی اعضا.

دستاوردها و پروژه‌های شاخص:

• کشت قراردادی: اجرای طرح‌های ملی تأمین بذر، کود و نهاده‌ها (از جمله گندم، جو، ذرت، کلزا و چغندرقند).
• پروژه‌های زیرساختی: مشارکت در طرح بزرگ توانمندسازی ۵۵۰ هزار هکتاری استان‌های خوزستان و ایلام.
• توسعه اراضی نوآباد: قرارداد کشت در سطح ۸۰۰ هکتار از دشت‌های «یاراغلی» بر اساس سیاست‌های وزارت جهاد کشاورزی.
• حمایت از برنج‌کاران: اجرای کشاورزی قراردادی برنج در ۴۵ هزار هکتار از اراضی استان‌های گیلان، مازندران و گلستان.
• زنجیره ارزش: خرید حمایتی و توافقی محصولات (نظیر گوجه‌فرنگی و خیار صنعتی) و فرآوری آن‌ها در استان‌های بوشهر، فارس و البرز.
• تأمین نهاده‌ها: توزیع سراسری کود اوره و سایر نهاده‌ها با همکاری مجتمع‌های پتروشیمی کشور.
• تولید بذر: کشت و تولید سیب‌زمینی بذری و محصولات سالم در استان‌های اصفهان، اردبیل، فارس و کردستان.
• خدمات تخصصی: استقرار کلینیک‌های گیاه‌پزشکی، تغذیه گیاهی و ایجاد زنجیره‌های تولید مدرن.
• تجارت خارجی: همکاری گسترده با شرکت‌های داخلی و بین‌المللی جهت صادرات محصولات و واردات بذور و سموم باکیفیت.